ဒေတာကာကွယ်ရေး အနှစ်ချုပ်

Edu360 တွင် ကျောင်းသား/ကျောင်းသူများ၏ ကျောင်းအပ်နှံမှု၊ တက်ရောက်မှု၊ အတန်းအမှတ်များ၊ စည်းကမ်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုဖူလုံရေးဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများ၊ စာရွက်စာတမ်းများနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော အရွယ်ရောက်သူများ၏ အချက်အလက်များကို သိမ်းဆည်းထားသည်။ ထို့အပြင် ဝန်ထမ်းလစာ၊ ကျောင်းဘတ်ဂျက်နှင့် သက်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများနှင့်အညီ စီမံခန့်ခွဲရသည့် ငွေပေးချေမှုမှတ်တမ်းများကိုလည်း ကာကွယ်ထားသည်။ ဤအချက်အလက်များ၏ အရေးကြီးမှုကို အခြေခံ၍ လုံခြုံရေးစံနှုန်းများကို သတ်မှတ်ထားသည်။

လုပ်ငန်းအတွက် လိုအပ်သလောက်သာ အချက်အလက်များကို စုဆောင်းသည်။ အသုံးပြုခွင့်ကို Interface တစ်ခုတည်းပေါ်တွင် မဆုံးဖြတ်ဘဲ Server ပေါ်တွင်သာ စစ်ဆေးဆုံးဖြတ်သည်။ မှတ်တမ်းတစ်ခုကို ဝင်ရောက်အသုံးပြုမှုတိုင်းကို သက်ဆိုင်ရာ လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် Role တို့ဖြင့် ခြေရာခံနိုင်အောင် ပြုလုပ်ထားသည်။ ငွေလွှဲခြင်း၊ စာရွက်စာတမ်း ထုတ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များ ပြောင်းလဲခြင်းမပြုမီ အထောက်အထားကို ထပ်မံအတည်ပြုရန် လိုအပ်သည်။ စစ်ဆေးမှု မပြီးမြောက်နိုင်ပါက ခန့်မှန်းဆုံးဖြတ်ခြင်းမပြုဘဲ အသုံးပြုခွင့်ကို ပိတ်ထားသည်။ စာရွက်စာတမ်းတွင် သတ်မှတ်ထားသည့် စည်းမျဉ်းများထက် စနစ်အတွင်း အလိုအလျောက် အတည်ပြုထားသည့် လုံခြုံရေးထိန်းချုပ်မှုများကို ဦးစားပေးထားသည်။

Mytel Network ဖုန်းနံပါတ်နှင့် SMS မှတစ်ဆင့် ပေးပို့သည့် တစ်ကြိမ်သုံး Passcode ဖြင့် ဝင်ရောက်အသုံးပြုနိုင်သည်။ OTP များကို တစ်ကြိမ်သာ အသုံးပြုနိုင်ပြီး သတ်မှတ်ထားသော အချိန်အတွင်းသာ အသုံးပြုနိုင်ကာ ကြိမ်ရေကန့်သတ်ထားသည်။ မှားယွင်းမှုများ ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပါက သတ်မှတ်ထားသော အချိန်အတွင်း ထပ်မံကြိုးစား၍မရအောင် ပိတ်ထားသည်။ OTP၊ Passcode သို့မဟုတ် PIN ကို App အတွင်းရှိ သက်ဆိုင်ရာစာမျက်နှာများမှလွဲ၍ မည်သည့်နေရာတွင်မျှ တောင်းခံမည်မဟုတ်ပါ။ ဝန်ထမ်းများအနေဖြင့်လည်း ထိုအချက်အလက်များကို တောင်းခံရန် မည်သည့်အကြောင်းပြချက်မျှ မရှိပါ။

ဖုန်းနံပါတ်တစ်ခုတည်းဖြင့် မှတ်တမ်းများကို ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနိုင်ခြင်း မရှိပါ။ Device အသစ်တစ်ခုတွင် ပထမဆုံး Sign-in ပြုလုပ်သည့်အခါ ထို Device ကို Account နှင့် ချိတ်ဆက်မှတ်ပုံတင်ပြီး အတည်ပြုစစ်ဆေးသည်။ အသိအမှတ်မပြုသော Device များကိုလည်း တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခွင့်မပြုဘဲ ထပ်မံစစ်ဆေးသည်။ Device တစ်ခုချင်းစီတွင် သီးခြား Device ID ရှိသဖြင့် Device နှစ်ခုကို တစ်ခုတည်းအဖြစ် မမှားယွင်းစေဘဲ လိုအပ်ပါက Device တစ်ခုချင်းစီ၏ အသုံးပြုခွင့်ကို ပိတ်နိုင်သည်။ Settings မှတစ်ဆင့် မှတ်ပုံတင်ထားသော Device များကို ကြည့်ရှုနိုင်ပြီး ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ Device တစ်ခုကို ဖယ်ရှားလိုက်ပါက ထို Device ၏ အသုံးပြုခွင့်ကို ရပ်တန့်ပေးသည်။ SIM သို့မဟုတ် ဖုန်းပြောင်းလဲပါက Device ကို ပြန်လည်မှတ်ပုံတင်ရန် လိုအပ်သည်။

အကောင့်ဝင်ထားခြင်းသည် မည်သည့်အရာမဆို လုပ်ပိုင်ခွင့် မဟုတ်ပါ။ ငွေရွှေ့ခြင်း၊ ရုံးသုံး စာရွက်စာတမ်း ထုတ်ပေးခြင်း၊ လစာကာလ ခွင့်ပြုခြင်း၊ လုံခြုံရေး ဆက်တင် ပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် မှတ်တမ်းတစ်ခုကို မည်သူ ကြည့်နိုင်မည်ကို ပြောင်းလဲခြင်းတို့တွင် ထိုအချိန်၌ ပြန်လည် အတည်ပြုရပါသည် — လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် အဖွဲ့အစည်း၏ ပြင်ဆင်မှုအလိုက် SmartOTP၊ SMS တစ်ကြိမ်သုံး ကုဒ်၊ အက်ပ် လျှို့ဝှက်ကုဒ် သို့မဟုတ် စက်၏ ဇီဝမက်ထရစ် သော့ဖွင့်မှုဖြင့်။ ဤလိုအပ်ချက်ကို လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုစီအလိုက် ဗဟိုမှ သတ်မှတ်ထားသဖြင့် မျက်နှာပြင် အသစ် တစ်ခုသည် ၎င်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် ထိုက်တန်သော စစ်ဆေးမှု မပါဘဲ တိတ်တဆိတ် ထွက်လာ၍ မရပါ။

Biometric Unlock ကို ဖုန်း၏ လုံခြုံရေး Hardware နှင့် Operating System ကိုယ်တိုင်က စီမံဆောင်ရွက်သည်။ Fingerprint နှင့် Face Data များသည် ဖုန်းအတွင်းမှ မထွက်ဘဲ ကျွန်ုပ်တို့ထံ ပေးပို့ခြင်း သို့မဟုတ် Server များတွင် သိမ်းဆည်းခြင်း မပြုပါ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ စနစ်များက Device မှ Unlock အောင်မြင်ကြောင်း အတည်ပြုချက်ကိုသာ သိရှိသည်။ Device ပေါ်ရှိ Passcode သို့မဟုတ် Biometric Unlock သည် ထို Device ရှိ App ကို ကာကွယ်ပေးခြင်းသာဖြစ်ပြီး အရေးကြီးသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များအတွက် Server ဘက်မှ လုံခြုံရေးစစ်ဆေးမှုကို အစားထိုးခြင်း မရှိပါ။

App နှင့် Backend ကြား ဆက်သွယ်မှုများကို Encrypted Transport ဖြင့် လုံခြုံစွာ ပေးပို့သည်။ ထို့အပြင် Client နှင့် Server သည် Session တစ်ခုချင်းစီအတွက် သီးခြား Key တစ်ခုကို ဖန်တီးပြီး Request တစ်ခုချင်းစီတွင် ထို Session နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော Signature ပါဝင်သည်။ ပြင်ဆင်ထားသော၊ ပြန်လည်အသုံးပြုထားသော သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်ရာ Session ပြင်ပမှ ပေးပို့သော Request များကို Server က ငြင်းပယ်သည်။ Signing နှင့် Session ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို Device နှင့် Session တစ်ခုချင်းစီအတွက် သီးခြားသတ်မှတ်ထားသောကြောင့် Device တစ်ခုမှ ဖမ်းယူရရှိသော ဆက်သွယ်မှုအချက်အလက်များကို အခြား Device တွင် အသုံးပြု၍ မရပါ။

Role တစ်ခုချင်းစီအတွက် သတ်မှတ်ထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်နယ်ပယ် (Scope) ရှိသည် — ဥပမာ ဆရာ/ဆရာမ၏ သင်ကြားသည့်အတန်းများ၊ ကျောင်း၊ ခရိုင် သို့မဟုတ် ဌာန စသည်တို့ဖြစ်သည်။ Request တစ်ခုချင်းစီအတွက် Scope ကို Server ဘက်မှ စစ်ဆေးပြီး Interface တွင်လည်း ထိုစစ်ဆေးချက်အတိုင်းသာ ပြသသည်။ လုပ်ပိုင်ခွင့်တိုးမြှင့်ခြင်းကို အဖွဲ့အစည်းနှင့် ဝန်ကြီးဌာန၏ အဆင့်ဆင့်သတ်မှတ်ချက်များအရသာ ခွင့်ပြုပေးပြီး User ကိုယ်တိုင် သို့မဟုတ် Client-side Configuration မှ ပြောင်းလဲခွင့်မရှိပါ။ Mini App တစ်ခုသည် Sign-in ဝင်ထားသော User ၏ Role နှင့် Scope ကိုသာ အမွေဆက်ခံပြီး ၎င်းထက် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ရယူအသုံးပြုနိုင်ခြင်း မရှိပါ

Credentials၊ Token များနှင့် App Passcode Verifier ကို Device ၏ Keystore ဖြင့် ကာကွယ်ထားသော Secure Storage တွင် သိမ်းဆည်းထားသည်။ မကြာသေးမီက ကြည့်ရှုထားသော စာမျက်နှာများကို မြန်မြန်ဖွင့်နိုင်ရန်နှင့် Network ခေတ္တပြတ်တောက်ချိန်တွင် ဆက်လက်ကြည့်ရှုနိုင်ရန် Local Cache ကို အသုံးပြုထားသည်။ ၎င်းတွင် အသုံးပြုသူဖွင့်ကြည့်ထားသော စာမျက်နှာများထက် ပိုမိုသော အချက်အလက်များကို သိမ်းဆည်းထားခြင်းမရှိဘဲ App Data ကို ရှင်းလင်းပါက Cache ကိုလည်း ဖျက်ပေးသည်။ App ကို Uninstall ပြုလုပ်ပါက Device အတွင်းရှိ Local Data များကို ဖျက်ပေးသော်လည်း အဖွဲ့အစည်း၏ မှတ်တမ်းများကို မဖျက်ပါ။ ထိုမှတ်တမ်းများကို စီမံခန့်ခွဲခြင်းမှာ သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်း၏ တာဝန်ဖြစ်သည်။

မှတ်တမ်းတစ်ခုကို ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုခြင်းနှင့် ပြင်ဆင်ခြင်းတိုင်းတွင် မည်သူက၊ မည်သည့် Role ဖြင့်၊ မည်သည့်လုပ်ဆောင်ချက်ကို၊ မည်သည့်မှတ်တမ်းအပေါ်၊ မည်သည့်အချိန်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ Audit Trail သည် ကလေးတစ်ဦး၏ မှတ်တမ်းများကို အသုံးပြုခွင့်ကန့်သတ်ထားရုံသာမက တာဝန်ခံမှုရှိစေရန်လည်း အထောက်အကူပြုပြီး၊ မိဘများ သိရှိလိုသည့် “ဤမှတ်တမ်းကို မည်သူကြည့်ရှုခဲ့ပြီး ဘာကြောင့်လဲ” ဆိုသည့် မေးခွန်းကို ကျောင်းဘက်မှ ဖြေကြားနိုင်စေသည်။ Audit မှတ်တမ်းများကို ၎င်းတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီသော သတ်မှတ်ကာလအထိ သိမ်းဆည်းထားပြီး အလွယ်တကူ ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲ၍ မရအောင် ကာကွယ်ထားသည်။

Production System များကို လုပ်ငန်းတာဝန်အရ လိုအပ်သူများသာ ဝင်ရောက်အသုံးပြုခွင့်ရှိပြီး၊ လိုအပ်သလောက်သာ ခွင့်ပြုထားကာ အသုံးပြုမှုတိုင်းကို သက်ဆိုင်ရာပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ချိတ်ဆက်မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ Support လုပ်ငန်းများတွင်လည်း ပြဿနာဖြေရှင်းရန် လိုအပ်သည့် အချက်အလက်အနည်းဆုံးကိုသာ အသုံးပြုသည်။ ကျောင်းမှတ်တမ်းများကို မလိုအပ်ဘဲ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုခြင်းမပြုသည့်အပြင် Production Data များကို Development သို့မဟုတ် Testing Environment များတွင်လည်း အသုံးပြုခြင်းမရှိပါ။

System အတွင်း ပြောင်းလဲမှုများကို Release မပြုလုပ်မီ စစ်ဆေးအတည်ပြုသည်။ ထို့အပြင် Policy အချို့ကို လူကိုယ်တိုင် စစ်ဆေးခြင်းတစ်ခုတည်းအပေါ် မူတည်မထားဘဲ System Build မှ အလိုအလျောက် စစ်ဆေးအတည်ပြုနိုင်အောင် ပြုလုပ်ထားသည်။ Android Release Pipeline တွင် မည်သည့် Component မဆို Advertising Identifier Permission ကို ပြန်လည်ထည့်သွင်းပါက Build ကို အလိုအလျောက် ရပ်တန့်စေပြီး၊ ဖြန့်ချိမည့် Artifact ၏ ဖွဲ့စည်းပုံကိုလည်း စစ်ဆေးပြီးမှသာ ဖြန့်ချိခွင့်ပြုသည်။ ပြောင်းလဲမှုတိုင်းတွင် Automated Analysis နှင့် Tests များ လုပ်ဆောင်ပြီး၊ လုံခြုံရေးအားနည်းချက် သိရှိထားသော Dependency တစ်ခုပါဝင်ပါက Pipeline ကို ရပ်တန့်စေသည်။ စနစ်ဖြင့် အလိုအလျောက် ထိန်းချုပ်နိုင်သည့် အချက်များကို တတ်နိုင်သမျှ အလိုအလျောက် ထိန်းချုပ်နိုင်အောင် တည်ဆောက်ထားသည်။

Third-party Component များကို စစ်ဆေးအတည်ပြုပြီးသား Version များတွင် သတ်မှတ်ထားပြီး၊ သိရှိထားသော လုံခြုံရေးအားနည်းချက်များ ရှိ/မရှိ စစ်ဆေးထားသည်။ Service Provider များသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ညွှန်ကြားချက်နှင့် စာချုပ်ပါ သတ်မှတ်ချက်များအတိုင်းသာ Data များကို စီမံဆောင်ရွက်ခွင့်ရှိသည်။ Edu360 မှတစ်ဆင့် ဖြန့်ဝေသည့် Mini App များသည် Sign-in ဝင်ထားသော User ၏ Role နှင့် Scope ကိုသာ အသုံးပြုနိုင်ပြီး၊ Third-party Mini App များသည် ကျောင်းသား/ကျောင်းသူများ၏ Data ကို ကျွန်ုပ်တို့၏ Privacy Policy နှင့် ကိုက်ညီစွာ ကိုင်တွယ်ရမည်။ QR နှင့် Barcode ဖတ်ရှုရန် အသုံးပြုသည့် On-device Machine Learning သည် Device အတွင်း၌သာ လုပ်ဆောင်ပြီး Camera မှ ရရှိသော ပုံများကို ပြင်ပသို့ ပေးပို့ခြင်းမရှိပါ။

Authentication ဆိုင်ရာ မမှန်ကန်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်များ၊ သတ်မှတ်ထားသော Scope ပြင်ပမှ ဝင်ရောက်အသုံးပြုမှုများနှင့် လုံခြုံရေးထိန်းချုပ်မှုကို သတိပေးစေသည့် Transaction ပုံစံများကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးသည်။ ဖြစ်စဉ်တစ်ခု သံသယရှိပါက အခြေအနေကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ အထောက်အထားများ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ မည်သည့် Data နှင့် မည်သူများ ထိခိုက်နိုင်သည်ကို အကဲဖြတ်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ပြီး ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့်အရာနှင့် ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲခဲ့သည့် အချက်များကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ကလေးများ၏ မှတ်တမ်းများနှင့် ပတ်သက်သည့် ဖြစ်စဉ်များကို အမြင့်ဆုံး ဦးစားပေး ဖြေရှင်းသည်။ ကိုယ်ရေးအချက်အလက် ပေါက်ကြားမှုကြောင့် သက်ဆိုင်သူများအပေါ် အန္တရာယ်ဖြစ်နိုင်ပါက သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းထံ အသိပေးပြီး၊ ဥပဒေအရ လိုအပ်ပါက သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်အဖွဲ့ထံလည်း အသိပေးသည်။

မှတ်တမ်းများကို Backup ပြုလုပ်ထားပြီး၊ Restore ပြန်လည်ရယူနိုင်မှုကိုလည်း ယူဆထားခြင်းမပြုဘဲ ပုံမှန်စမ်းသပ်စစ်ဆေးသည်။ Backup များကို မူလ System များနှင့် တူညီသော လုံခြုံရေးစံနှုန်းများဖြင့် ကာကွယ်ထားပြီး၊ သိမ်းဆည်းထားရမည့်ကာလ ပြည့်ဆုံး၍ ဖျက်သိမ်းရမည့် Data များကို Backup များမှလည်း သတ်မှတ်ထားသော အချိန်ဇယားအတိုင်း ဖယ်ရှားသည်။ Component တစ်ခု ချို့ယွင်းပါက မှားယွင်းသော မှတ်တမ်းကို ပြသမည့်အစား ဖတ်ရှုနိုင်သော အခြေအနေအထိသာ စနစ်က ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် ဒီဇိုင်းပြုလုပ်ထားသည်။

လုံခြုံရေးအားနည်းချက်တစ်ခုကို တွေ့ရှိပါက အခြားသူများထံ မပြောကြားမီ ဤစာမျက်နှာအောက်ခြေရှိ ဆက်သွယ်ရန်အချက်အလက်များမှတစ်ဆင့် ကျွန်ုပ်တို့ထံ ဦးစွာ အကြောင်းကြားပေးပါ။ ပေးပို့သည့်စာတွင် အရေးပေါ်အကြောင်းကြားချက်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ အားနည်းချက်ကို ပြန်လည်စမ်းသပ်နိုင်ရန် လိုအပ်သော အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းပေးပါ။ အားနည်းချက်ကို သက်သေပြရန် အခြားသူများ၏ Data များ၊ အထူးသဖြင့် ကလေးများ၏ Data များကို ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုခြင်း၊ ပြင်ဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် Download ပြုလုပ်ခြင်း မပြုပါနှင့်။ အားနည်းချက်ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြရုံဖြင့် လုံလောက်ပြီး၊ ထိုထက်ကျော်လွန်၍ လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် အစီရင်ခံခြင်းမဟုတ်ဘဲ မသင့်လျော်သော ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှု ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် သင့်အစီရင်ခံချက်ကို လက်ခံရရှိကြောင်း အတည်ပြုပေးပြီး ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများကို အသိပေးသွားမည်ဖြစ်ကာ ရိုးသားစွာနှင့် သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းချက်များအတွင်း အစီရင်ခံသူများကို အရေးယူမည်မဟုတ်ပါ။

သင့် SIM၊ Device နှင့် One-time Passcode များကို မိမိကိုယ်တိုင် ထိန်းချုပ်ထားပါ။ အသုံးမပြုတော့သည့် Device များကို ဖယ်ရှားပါ။ Account တစ်ခုကို အခြားသူများနှင့် မျှဝေခြင်းမပြုဘဲ မိမိထိန်းချုပ်ခွင့်မရှိသော Device တွင်လည်း Sign-in မဝင်ပါနှင့်။ ဆရာ/ဆရာမ၊ ကျောင်းအုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်ရှိသူ သို့မဟုတ် ဝန်ကြီးဌာနဝန်ထမ်းဖြစ်ပါက မိမိ၏ တာဝန်နှင့် Scope အရ ရရှိထားသော အချက်အလက်များကို သတ်မှတ်ပေးထားသည့် ရည်ရွယ်ချက်အတွက်သာ လျှို့ဝှက်စွာ ထိန်းသိမ်းအသုံးပြုပါ။ မိမိကြည့်ရှုခွင့်မရှိသင့်သော မှတ်တမ်းတစ်ခုကို တွေ့ရှိပါက ရပ်တန့်ပြီး မည်သူ့ကိုမျှ မမျှဝေဘဲ သတင်းပို့ပါ။ ကလေးတစ်ဦး၏ မှတ်တမ်းကို ကာကွယ်ပေးသည့် အများစုမှာ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အကာအကွယ်များဖြစ်သော်လည်း နောက်ဆုံးအဆင့်တွင် ထိုမှတ်တမ်းကို ကာကွယ်ပေးမည့်သူမှာ သင်ကိုယ်တိုင်ဖြစ်သည်။ ဤအနှစ်ချုပ်ကို အင်္ဂလိပ်၊ ဗီယက်နမ်နှင့် မြန်မာဘာသာများဖြင့် ထုတ်ဝေထားပြီး၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာမူရင်းစာသားကို အတည်ပြုမူအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ဘာသာပြန်စာသားနှင့် အဓိပ္ပာယ်ကွဲလွဲမှုရှိပါက အင်္ဂလိပ်ဘာသာစာသားကိုသာ အတည်ပြုမူအဖြစ် အသုံးပြုမည်။